Jakie zwierzęta powodują największe szkody na polach i jak się przed nimi chronić?

Każdy rolnik zna ten scenariusz: po tygodniach pracy przychodzi poranek, który zamiast satysfakcji przynosi frustrację. W miejscu dorodnych plonów widzi połamane łodygi i podeptane zboża. Zwierzęta niszczące uprawy to realne zagrożenie, które potrafi przekreślić cały włożony w pracę wysiłek. I choć natura rządzi się swoimi prawami, warto znać sposoby, jak chronić uprawy przed zwierzętami - skutecznie i legalnie.

Jakie zwierzęta niszczą pola? Dziki, jelenie i sarny

W Polsce największe szkody łowieckie na polach powodują przede wszystkim dziki. Ich żerowanie nie tylko niszczy rośliny, ale i strukturę gleby, co utrudnia późniejsze zabiegi agrotechniczne. Żerują głównie nocą, pozostawiając charakterystyczne „zbuchotania”, czyli rozkopane fragmenty ziemi w poszukiwaniu larw, bulw i nasion. Jeśli napotkałeś na takie doły na swoim polu, to możesz mieć do czynienia właśnie z dzikami.

Nie mniej uciążliwe są jelenie niszczące uprawy kukurydzy, ziemniaków oraz młodych zbóż. Niemal nieograniczony głód w sezonie wegetacyjnym prowadzi do masowego zgryzania roślin, często całymi połaciami. Sarny również potrafią narobić szkód, szczególnie w sadach i na młodych plantacjach.

Zaskakująco duże szkody wyrządzają także mniejsze zwierzęta leśne. Zające, lisy, a nawet kuny - każde z tych zwierząt, w określonych warunkach, może okazać się poważnym zagrożeniem dla plonów.

Ptaki kontra rolnicy - niewidzialni sabotażyści

Nie wolno zapominać o szkodach wyrządzanych przez ptaki. Wrony, gawrony i gołębie chętnie wybierają pola świeżo obsiane, traktując je jak bufet. Szczególnie newralgiczny moment to wschody zbóż, gdy roślina jest jeszcze delikatna i łatwo ją wyrwać. Odstraszanie ptaków z pól to osobna dziedzina - wymaga cierpliwości i stosowania różnych metod, bo ptaki szybko uczą się schematów.

Jak odstraszyć dziki i inne zwierzęta? Sprawdzone metody ochrony upraw

Ochrona upraw przed zwierzyną to wyzwanie, które wymaga sięgania po różnorodne rozwiązania. Jednym z najskuteczniejszych jest stosowanie ogrodzeń elektrycznych - dziki i jelenie uczą się ich unikać. Ważne, aby były odpowiednio wysokie i zasilane na stałe.

Inne metody obejmują:

• zapachowe odstraszacze - preparaty o intensywnym aromacie, które imitują zapach człowieka lub drapieżnika,
• płoszenie dźwiękowe - działa na ptaki i drobną zwierzynę, choć z czasem traci skuteczność,
• repelenty zapachowe – środki które odstraszają zwierzynę intensywnym zapachem

Niekiedy koła łowieckie w porozumieniu z rolnikiem zakładają „pasy zaporowe”, czyli specjalnie wysiewane rośliny mniej atrakcyjne dla zwierzyny, które mają odciągać ją od właściwych upraw.

Szkody łowieckie na polach - co można zrobić formalnie?

W przypadku poważnych zniszczeń warto wiedzieć, że szkody łowieckie podlegają zgłoszeniu. Jeśli pole znajduje się w obwodzie łowieckim, odpowiedzialność za straty spoczywa na dzierżawcy tego terenu - zazwyczaj kole łowieckim, lub Nadleśnictwie. Aby ubiegać się o odszkodowanie, należy jak najszybciej zgłosić szkodę do dzierżawcy obwodu, najlepiej zrobić to pisemnie za pomocą tzw. zgłoszenia szkody.

Uprawy pod szczególną ochroną

Walka z dziką zwierzyną to niestety często walka nierówna. Zwierzęta szybko adaptują się do nowych warunków. Dlatego tak ważne jest, aby ochrona upraw przed zwierzyną była zaplanowana już na etapie siewu.

Inwestycja w odpowiednie zabezpieczenia, regularna kontrola pól oraz szybka reakcja na pierwsze oznaki żerowania to działania, które mogą uratować plony przed zniszczeniem. Warto też łączyć metody - fizyczne, chemiczne i mechaniczne - aby zwiększyć ich skuteczność i utrudnić zwierzętom przyzwyczajenie się do jednej formy odstraszania.

Rolnictwo zawsze będzie odbywać się w bliskości natury. Ale to nie znaczy, że za każdym razem trzeba przymykać oko na straty. Odpowiednia wiedza, czujność i dobrze dobrane środki ochrony to sposób, by pole było miejscem pracy, a nie stołówką dla dzikiej zwierzyny.